نماز براى بنده به مثابهء هديه‌اى است كه به وسيلهء آن به پيشگاه رب‌ّالارباب تقرّب مىجويد ، همان‌طور كه مردمان با تقديم هدايا نزد بزرگان تقرّب مىجويند . اين هديه به خداوند عرضه مىشود و روز قيامت به نمازگزار برمىگردد . بنابراين ، بنده در زيباسازى يا زشت و ناقص كردن نماز اختيار دارد ، اگر آن را زيبا و نيكو سازد ، خير و خوبى آن به خود او باز مىگردد و اگر آن را زشت نمود ، بدى آن به خودش برمىگردد . از جمله آداب باطنى نماز ، داشتن خضوع و خشوع در نماز است . خضوع يعنى رعايت ادب در پيشگاه پروردگار و خشوع يعنى توجّه قلبى به خداوند در هنگام نماز و فروتنى باطنى در هنگام راز و نياز با او . خشوع بدين معنى است كه انسان در هنگام اداى نماز حضور قلب داشته باشد و به امور دنيوى فكر نكند . خشوع قلب موجب خشوع اعضاء و جوارح مىشود . وقتى مسلمان بداند كه رستگارى وى در گرو رعايت آداب باطنى و داشتن خشوع در نماز است ، مىكوشد تا هنگام اداى نماز ، مراتب خضوع و خشوع را رعايت كند ؛ بدين معنى كه در هنگام خواندن حمد و سوره ، تمام توجّه خود را متوجّه معبودى مىكند كه در حال راز و نياز با اوست و هنگام ركوع و سجود ، خداى متعال را به راستى تنزيه و تسبيح مىكند . خضوع و خشوع در نماز ، موجب قبول شدن نماز آدمى مىگردد . نماز مقبول آن است كه آداب ظاهرى و باطنى در آن مراعات شود ؛ يعنى با خضوع و خشوع همراه باشد . چنين نمازى موجب تزكيهء نفس و پاكى روح و روان مىشود و تأثير تربيتى و اخلاقى فراوانى دارد . از اين‌رو چنين نمازى را نماز اخلاقى نيز مىگويند ؛ نمازى كه فرشتگان آن را با درخشندگى خاصى به پيشگاه خداوند متعال مىبرند و پروردگار عالم اين نماز را مىپذيرد . در حالى كه نماز صحيح ، تنها موجب رفع تكليف مىشود و به سبب آن انسان در جهان آخرت مورد بازخواست قرار نمىگيرد . چنين نمازى را نماز فقهى نيز مىگويند . نمازى كه فرشتگان آن را در حالى كه نورانيت و درخششى ندارد ، به محضر ربوبى